This is main content

Geursituatie Brouwhuis

Via de MilieuKlachtenCentrale ontvangt de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) al jaren diverse meldingen van inwoners van Helmond Brouwhuis over geur afkomstig van het BZOB-terrein in Helmond. De meeste meldingen over geur gaan richting een aantal bedrijven op Bedrijventerrein Zuidoost-Brabant (BZOB), die bezig zijn met mestverwerking, het produceren van mengvoeder en het slachten van varkens. Daarnaast zijn er nog wat bedrijven in de buurt die beperkt geur uitstoten, waar ook meldingen over binnenkomen.

Als vermoedelijke veroorzaker worden, door de melders, vaak de bedrijven Coppens, Den Ouden en Van Rooi Meat genoemd. De provincie Noord-Brabant is bevoegd gezag voor Coppens en Den Ouden, de gemeente Helmond is bevoegd gezag voor Van Rooi Meat. De ODZOB adviseert aan het bevoegd gezag van deze bedrijven over de geurnormen en houdt toezicht op het naleven van de vergunning.

Wat doen de bedrijven om de geurbelasting te beperken 
Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor de geurbelasting op hun omgeving. Dit wil zeggen dat de ODZOB de bedrijven aanspreekt op hun eigen verantwoordelijkheid. Coppens, Den Ouden en Van Rooi Meat worden regelmatig aangesproken over het terugbrengen van de geurbelasting in de omgeving. Het bedrijf Coppens heeft inmiddels verregaande maatregelen getroffen. Met de in procedure zijnde vergunning voor Den Ouden zal dit bedrijf ook maatregelen moeten treffen. Verder is Den Ouden bezig met het voorbereiden van een aanvraag, waarbij zij naast de schoorsteenverhoging ook een installatie voor geurreductie aankondigen en een uitbreiding van de productie. Hiervoor is een m.e.r.-aanmeldnotitie (m.e.r.= Milieu Effect Rapportage) ingediend. De notitie wordt beoordeeld, waarna een beslissing volgt of een MER noodzakelijk is.

Wat doet de ODZOB om de geurbelasting te beperken

  • Toezicht en handhaving
    De ODZOB controleert in opdracht van provincie of de bedrijven Den Ouden en Coppens zich houden aan de wettelijke voorschriften. Wanneer uit controles en metingen blijkt dat zich een overtreding van deze voorschriften zich voordoet, zet de ODZOB een handhavingstraject in. In 2017 is Den Ouden meerdere keren verzocht om de actief koolfilter te vervangen en de productie tijdelijk stop te zetten (in verband met aanhoudende wind uit 1 richting en de hoeveelheid klachten). We hebben in 2017 vier geurmetingen uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de norm uit de vergunning niet werd overschreden. Ook in 2018 zijn weer geurmetingen uitgevoerd. Tot op heden zijn geen overschrijdingen geconstateerd.
    De Raad van State heeft op 10 oktober 2018 besloten dat de provincie Noord-Brabant in 2016 een handhavingsverzoek van een omwonende tegen mestverwerker Den Ouden in Helmond niet had mogen afwijzen. De provincie hanteert een correctiefactor van 2,8 bij controlemetingen terwijl volgens deskundigen van de stichting advisering bestuursrechtspraak de correctiefactor 2 moet zijn. De Raad van State neemt dit advies over omdat in Brabant anders de geurbeoordeling soepeler zou zijn dan in de rest van Nederland. Dat betekent dat de Omgevingsdienst namens de provincie alsnog moet beslissen of ze gaat optreden naar aanleiding van de klacht van bijna drie jaar geleden.
  • Klachtenregistratie
    De ODZOB registreert alle meldingen van overlast die inwoners doorgeven en houdt deze bij in een overzicht. Naar aanleiding van de doorlopende meldingen over geur bezoekt de ODZOB de wijk Brouwhuis 3-4 keer per week. Regelmatig neemt hij dan geur waar, ook bevorderd door de zuidwestelijke wind.
  • Overleg
    Provincie Noord-Brabant, gemeente Helmond, ODZOB en het bestuur van wijkraad Brouwhuis voeren regelmatig overleg om de geursituatie in de wijk te bespreken.

Wat doet de ODZOB namens de provincie Noord-Brabant om de geurbelasting te beperken

  • Geurvoorschriften Den Ouden wijzigen
    In 2017 hebben de bevoegde gezagen geconcludeerd dat de geurhinder ter plaatse van een of meer geurgevoelige objecten een aanvaardbaar hinderniveau overschrijdt, voor de wijk Brouwhuis. Daarop heeft de provincie als bevoegd gezag in oktober 2017 besloten om de geurvoorschriften voor Den Ouden aan te passen via een besluit. Het bedrijf moet binnen 2 maanden aangeven welke maatregelen het op welk moment gaat treffen om de geurbelasting te verminderen. Na het treffen van maatregelen dient Den Ouden een geuronderzoek uit te voeren en door de ODZOB te laten beoordelen. Na goedkeuring zullen wij toezien op de uitvoering van deze maatregelen. Drie maanden na realisatie van de getroffen maatregelen zal een geurmeting aan de schoorsteen en een hinderbelevingsonderzoek moeten aantonen of er al dan niet sprake is van een aanvaardbare geurbelasting. Mocht er, naar ons oordeel, toch nog sprake zijn van een onaanvaardbare geurbelasting, dan zal het bedrijf opnieuw maatregelen moeten treffen en een geuronderzoek moeten uitvoeren.
    De vergunning heeft ter inzage gelegen tot 18 juni 2018. Belanghebbenden konden hiertegen beroep instellen. Den Ouden heeft voorlopige voorziening en beroep aangevraagd. De zitting voor de voorlopige voorziening heeft al plaatsgevonden. De rechter heeft vergunning geschorst. Dit betekent dat de vergunning op dit moment niet geldt.
  • E-nose (elektronische neuzen)
    Duidelijk is dat bewoners van de wijk Brouwhuis geurhinder ervaren, maar het blijkt lastig met ruiken aan te tonen wie de veroorzaker daarvan is/zijn. Sinds eind 2016 heeft de provincie daarom de pilot e-nose gestart. Doel hiervan is om meer grip te krijgen op de geurbelasting in de omgeving van deze bedrijven. Bij drie bedrijven is een e-nose in de schoorsteen geplaatst. Door het meetsignaal van de e-nose te koppelen aan de klachtenregistratie kan mogelijk tussen deze twee gegevens een relatie worden gelegd.
    De meetresultaten van de e-noses zijn onderzocht en vergeleken met de meldingen over geur van december 2016 en januari 2017. De analyse geeft een indicatie van de geuremissie (per inrichting) tijdens de meldingmomenten (rekening houdende met windrichting). De tussenresultaten van deze pilot zijn besproken met de wijkraad. De evaluatie van de pilot heeft plaatsgevonden. 
  • Geurbelevingsonderzoek
    In opdracht van de provincie Noord-Brabant is in 2016 een geurbelevingsonderzoek uitgevoerd om meer inzicht te krijgen in de relatie tussen geurbelasting en geurhinderbeleving bij de bewoners van Brouwhuis. Op basis van de bevindingen zijn deze conclusies getrokken:
    - Er kunnen drie groepen burgers worden onderscheiden. De eerste groep heeft altijd geurhinder, onafhankelijk van de geurconcentratie, de tweede groep heeft nooit last van geurhinder en bij de derde groep neemt de geurhinder toe naarmate het snuffelteam meer geur waarneemt;
    - Het rapport toont aan dat tijdens een aantal looprondes sprake is geweest van ernstige hinder in de woonwijk;
    Het onderzoek had niet als doel om de veroorzaker van de ernstige hinder aan te wijzen. Het is op basis van dit onderzoek niet mogelijk een conclusie te trekken of bedrijven hun vergunningsvoorschriften hebben overschreden. Er bestaan immers (nog) geen gestandaardiseerde methoden om op basis van snuffelmetingen de bronsterkte van een bedrijf te bepalen. Wel hebben de resultaten van het onderzoek aanleiding gegeven verder te inventariseren naar mogelijkheden om de hindersituatie aan te pakken. In de zomer van 2018 is een nieuw geurbelevingsonderzoek als  vervolg op het onderzoek in 2015 en 2016 uitgevoerd. De resultaten van dat overleg worden eind 2018 verwacht.
  • Geurbeleid provincie
    De provincie heeft in 2018 op advies van de ODZOB de Beleidsregel industriĆ«le geur Noord-Brabant vastgesteld. In deze beleidsregel ligt de nadruk op het voorkomen van hinder. Uitgangspunt is dan ook dat in principe geen geurhinder wordt vergund. Daarnaast maakt de beleidsregel het mogelijk om eenmaal verleende vergunningen achteraf aan te passen indien er sprake is van ernstige hinder.